இந்திய வெளியுறவுத்துறை அமைச்சர் எஸ். ஜெய்சங்கர் சமீபத்தில் நாடாளுமன்றத்தில் ஆற்றிய உரை, சர்வதேச அரசியலில் இந்தியாவின் நிலையை ஒரு புதிய உச்சத்திற்கு கொண்டு சென்றுள்ளது. குறிப்பாக, மேற்கு ஆசியாவில் நிலவி வரும் பதற்றமான சூழலில், பாகிஸ்தான் போன்ற நாடுகள் தங்களை ஒரு 'மத்தியஸ்தராக' அல்லது 'இடைத்தரகராக' முன்னிறுத்திக் கொள்ளும் வேளையில், இந்தியா அத்தகைய தரம் குறைந்த 'புரோக்கர்' (Broker) வேலைகளில் ஈடுபடாது என்று அவர் திட்டவட்டமாகத் தெரிவித்துள்ளார். பாகிஸ்தான் தனது வரலாற்றில் பலமுறை வல்லரசுகளுக்கு இடையே ஒரு கருவியாகச் செயல்பட்டிருக்கிறது என்பதைத் தரவுகளுடன் சுட்டிக்காட்டிய ஜெய்சங்கர், 1971-ல் அமெரிக்கா மற்றும் சீனாவுக்கு இடையே ரகசியத் தொடர்பை ஏற்படுத்தியதில் தொடங்கி, தற்போதைய ஈரான் விவகாரம் வரை பாகிஸ்தானின் வெளியுறவுக் கொள்கை என்பது ஒரு 'வாடிக்கையாளர் நாட்டு' (Client State) மனப்பான்மையிலேயே அமைந்துள்ளதை அம்பலப்படுத்தியுள்ளார்.

இந்தியா போன்ற ஒரு நாகரிக அரசு, தனது சொந்த நலன்களையும் உலகளாவிய அறத்தையும் முன்னிறுத்திச் செயல்படும்போது, அது யாருக்காகவும் வக்காலத்து வாங்க வேண்டிய அவசியம் இல்லை. இன்று இந்தியா உலகின் ஐந்தாவது பெரிய பொருளாதாரமாகவும், சுமார் 41 நாடுகளுடன் நேரடி எரிசக்தி வர்த்தகம் செய்யும் வலிமையுடனும் திகழ்கிறது. ஒரு நாடு மத்தியஸ்தராக மாறும் போது, அது இரு தரப்பையும் திருப்திப்படுத்த வேண்டிய கட்டாயத்திற்குத் தள்ளப்பட்டு, தனது சொந்த நிலைப்பாட்டை இழக்க நேரிடும். ஆனால் இந்தியா, 'விசுவ மித்திரன்' (உலக நண்பன்) என்ற அடிப்படையில் அமைதி மற்றும் பேச்சுவார்த்தையை வலியுறுத்துகிறதே தவிர, மற்றவர்களின் நிகழ்ச்சி நிரலை சுமந்து செல்லும் தபால்காரராகச் செயல்படத் தயாராக இல்லை.

மேற்கு ஆசியப் பிராந்தியத்தில் மட்டும் சுமார் ஒரு கோடி இந்தியர்கள் வசித்து வருகின்றனர், அவர்களின் பாதுகாப்பே இந்தியாவின் முதன்மையான கவலை என்று ஜெய்சங்கர் தரவுகளுடன் விளக்கியுள்ளார். இந்தியா, தனது கடற்படை வலிமையைப் பயன்படுத்தி செங்கடல் மற்றும் இந்தியப் பெருங்கடல் பகுதிகளில் வர்த்தகக் கப்பல்களுக்குப் பாதுகாப்பு அளிப்பது போன்ற ஆக்கபூர்வமான பணிகளில் ஈடுபடுகிறது. நாம் யாருடைய செய்தியையும் சுமந்து செல்ல வேண்டியதில்லை; மாறாக, உலகளாவிய விநியோகச் சங்கிலி மற்றும் எரிசக்திப் பாதுகாப்பில் இந்தியாவின் பங்களிப்பு என்பது இன்று தவிர்க்க முடியாததாக மாறியுள்ளது. அமெரிக்காவுடன் மூலோபாயக் கூட்டாண்மை வைத்திருக்கும் அதே வேளையில், ஈரானுடன் வரலாற்று ரீதியான உறவையும், இஸ்ரேலுடன் தொழில்நுட்ப உறவையும் இந்தியா சமமாகப் பேணுகிறது. இந்த சமநிலை என்பது ஒரு 'புரோக்கரின்' தந்திரம் அல்ல, இது ஒரு முதிர்ச்சியடைந்த தேசத்தின் ராஜதந்திர மேலாண்மை ஆகும்.